Apostil ve pasaport tercümesi: yabancıya satışta hangi belge hangisini ister?

Apostil ile pasaport tercümesi, yabancıya taşınmaz satışında birbirinden ayrı iki şarttır ve farklı belgelere bağlanır; birlikte dolaşmazlar. Apostil, yurt dışında düzenlenmiş resmî belgelere, örneğin yabancı bir noterde çıkarılmış vekaletnameye eklenir ve 1961 Lahey Sözleşmesi'nin 5. maddesi uyarınca yalnızca imzayı, imzalayanın sıfatını ve mührü teyit eder, içeriği asla. Pasaport bu zincirin tamamen dışındadır: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün yabancı yatırımcılar için işlettiği Your Key Türkiye portalı, kimlik belgesinin Türkçe tercümesini yalnızca belge Latin alfabesinde değilse arar, dolayısıyla Avrupalı alıcıların çoğu kimsenin istemediği bir tercümenin parasını ödüyor. Apostil kimlik dosyasına tek bir halde geri giriyor: uyruk bilgisi taşımayan bir pasaport tek başına kabul edilmiyor ve yanında apostil şerhli nüfus kayıt örneği ya da doğum belgesi isteniyor. Şerhin arandığı yerde onu gişede ayakta tutan şey biçimidir; Sözleşme en az dokuz santimetre kenarlıklı bir kare, Fransızca bir başlık ve ayrı kâğıda konulmuşsa birleşme yerine basılmış bir mühür arar, hangi belgeye ait olduğu anlaşılamayan baskı şeklindeki şerh ise reddedilir. Maliyet beklenenin tersine işliyor: Lahey Konferansı'nın sicili Türk apostilini ücretsiz olarak kaydederken 2026 noter tarifesinde yeminli tercüme sayfa başına 667,67 TL tutuyor. Zincirin tamamını ortadan kaldıran iki yol var, Türk noterinde veya konsoloslukta düzenlenen vekaletname; Almanya, Fransa, Hollanda, Polonya ve Bosna-Hersek'ten gelen alıcılar ise 1976 Viyana Sözleşmesi uyarınca verilen çok dilli nüfus kayıt örneğini isteyerek kişi hâli belgelerinde apostili büsbütün devre dışı bırakabiliyor.

Apostil nedir, tam olarak neyi onaylar?

Apostil, bir yabancı resmî belge hakkında üç dar şeyi onaylar ve belgenin içeriği bunların arasında yoktur. Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı'nca hazırlanan 5 Ekim 1961 tarihli Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılmasına Dair Sözleşme'nin 5. maddesi, tasdik şerhinin imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığını ve gerektiğinde belge üzerindeki mühür veya damganın aslıyla aynı olduğunu teyit ettiğini söyler. Bu üçünün hiçbiri, belgede yazılanın doğru olup olmadığına dair bir şey söylemez.

Pratik sonucu, Antalya'nın Alanya ilçesinde satış yapan bir mülk sahibi veya emlakçı için önemlidir. Alıcının evlilik belgesindeki apostil, Türk memuruna belgeyi imzalayan evlendirme memurunun gerçekten o görevde olduğunu anlatır. Evliliğin hâlâ devam ettiğini anlatmaz. Türk makamları belgeyi içeriği için, apostili ise yalnızca nereden geldiği için okur; apostilli bir belgenin içeriği yüzünden reddedilebilmesinin sebebi budur.

Türkiye Sözleşme'yi 31 Temmuz 1985'te onayladı ve Sözleşme Türkiye bakımından 29 Eylül 1985'te yürürlüğe girdi. Lahey Konferansı 30 Haziran 2026 itibarıyla 130 taraf devlet kaydediyor. Sözleşme'nin 2. maddesi her taraf devlete, kapsamdaki belgeleri legalizasyondan muaf tutma yükümlülüğü getirir; legalizasyon burada diplomatik veya konsolosluk memurlarının imzayı, imzalayanın sıfatını ve mührü tasdik ettiği eski zincir demektir. 3. madde ise istenebilecek olanı yalnızca şerhin kendisiyle sınırlar ve şerhi, belgenin geldiği devletin yetkili makamına bağlar.

1. maddenin çoğu rehberde atlanan ikinci bir cümlesi var ve ilerisi için önemli. Şerh, ilgili devletlerin iç mevzuatı veya aralarındaki anlaşmalar bu şartı kaldırmış ya da basitleştirmişse aranmaz. Bazı belgelerin Türk gişelerine hiç apostilsiz ulaşabilmesinin hukuki kapısı bu cümledir.

Pasaporta apostil yapılır mı?

Pasaport apostil zincirine girmez, çünkü Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü pasaportu tasdik edilmesi gereken bir yabancı resmî belge olarak değil, doğrudan kimlik belgesi olarak okur. 1961 Sözleşmesi'nin 1. maddesi kapsadığı belgeleri mahkemelerden, idari makamlardan ve noterlerden çıkan belgeler ile özel belgeler üzerine konulan resmî şerhler olarak tanımlar. Uygulamada zincir pasaportu içine almaz ve bir taşınmaz alımında hiçbir Türk makamı pasaport için apostil aramaz.

Pasaport apostili satan hizmetler bir ürün uydurmuş değil. Bazı ülkelerin mevzuatı noterin tasdikini resmî belge saydığı için pasaportun noter onaylı örneğine apostil konabiliyor ve şerh o zaman pasaportu değil noterin imzasını onaylıyor. Bu, Türk gişesinin eline gelen nesneden başka bir nesnedir. Alanya'daki bir alım için pasaport apostili sipariş eden alıcı, Türk sicilinin o biçimde görmeyi hiç istemediği bir belgenin tasdikine para ödüyor.

1. madde ayrıca yabancı alıcının epeyce evrak yükünü ortadan kaldıran bir şeyi kapsam dışında bırakıyor. Diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından düzenlenen belgeler Sözleşme'nin tamamen dışındadır. Türk konsolosluğunda çıkarılan vekaletname bu yüzden idari bir nezaketle değil, Sözleşme'nin kendi kapsam kuralıyla apostil rejiminin dışında kalır; konsolosluk yolunun hem apostili hem yeminli tercümeyi atlamasının yapısal sebebi budur.

Tapu müdürlüğü pasaportun tercümesini istiyor mu?

Latin alfabesiyle yazılmış bir pasaport tapu müdürlüğünde Türkçe tercüme gerektirmez; tercüme yalnızca belge başka bir alfabe kullanıyorsa aranır. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün yabancı yatırımcılar için işlettiği Your Key Türkiye portalı, yabancı gerçek kişinin taşınmaz ediniminde sunulacak belgeleri sayarken şartı parantez içine koyuyor: yabancıya ait ülke kimlik belgesi veya pasaport sunulur, "Latin alfabesi değil ise Türkçe tercümesi ile birlikte".

Kural, Genel Müdürlüğün yabancı işlemleri için çıkardığı kimlik tespiti genelgelerine dayanıyor. 16 Eylül 2013 tarih ve 2013/13 (1750) sayılı genelge, yabancı gerçek kişilerin tapu işlemlerinde uyruğunda bulundukları ülkenin yetkili makamlarınca usulüne uygun verilmiş kimlik belgeleri veya pasaportların kimlik tespitine esas alınacağını bildirir; 20 Ağustos 2019 tarih ve 2019/11 (1805) sayılı genelge de buna dayanarak müdürlüklere bilgilerin kimlik belgesinde veya pasaportta Latin harfleriyle yazıldığı gibi alınmasını, kısaltma ve işaretlerin aynen kullanılmasını söyler. Latin harflerini künye sayfasından olduğu gibi aktaran bir müdürlüğün ısmarlayacak tercümesi yoktur.

Bu soruda sıralanan yabancı emlak sayfalarının dördü alıcıya tam tersini anlatıyor. Spot Blue, Terra Real Estate, VIP Royal Estate ve investment.com.tr, noter onaylı pasaport tercümesini alfabe şartını hiç anmadan Türkiye'de alım için standart bir gereklilik gibi sunuyor. Alman, Hollandalı, İsveçli, Norveçli, Danimarkalı, Finli, Polonyalı, Fransız veya Bosnalı bir alıcı için bu, sicilin aramadığı bir adım karşılığında satılan bir hizmettir. Yabancı alıcıya bu satırı gösterecek olan kişi, satıştaki emlakçı ya da alıcının Türkiye'deki yakınıdır; yabancıya satışta gerekli belgelerin tam listesi zaten aynı kaynaktan geliyor.

Kural belgenin alfabesine bakıyor, sahibinin uyruğuna değil. Rus, Ukrayna, Kazakistan ve Çin pasaportları künye sayfasında ulusal yazının yanında Latin harfli bir çeviri yazı taşır ve belirli bir müdürlüğün bunu şartı karşılamış sayıp saymayacağı o müdürlüğün takdiridir. Sicil devletin geri kalanı adına da konuşmuyor. Diğer kurumlar kendi müşteri kurallarını uygular ve bir banka, tapu müdürlüğünün kabul ettiğiyle bağlı değildir.

Pasaportta uyruk bilgisi yoksa ne oluyor?

Uyruk bilgisi içermeyen bir pasaport, tapu müdürlüğünde kimlik tespitine tek başına esas alınmaz ve bu boşluğu kapatmak, bir alımda apostilin alıcının kendi kimlik dosyasına bağlandığı tek yerdir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı kuralı, iki kimlik tespiti genelgesine dayanarak çıkardığı 13 Aralık 2019 tarih ve 36189470-125.01.01-E.4386686 sayılı talimatta ortaya koyuyor.

Talimat sonucu açıkça yazıyor. Pasaportta hamilinin uyruğu yer almıyorsa bu pasaportların tek başına kabul edilmemesi, uyruk bilgisine ulaşmaya elverişli yabancı ülke kimliğinin ya da uyrukluk durumunu gösterir geçerli bir belgenin istenmesi gerekiyor. Talimatın kapanış ifadesi, aksi hâlde "söz konusu pasaportlarla işlem yapılmayacaktır" şeklinde.

Apostil tam olarak o uyruk belgesinin yolunda beliriyor. Nüfus kaydı veya doğum belgesi gibi uyruk bilgisini gösteren belge, ülke Lahey Sözleşmesi'ne tarafsa apostil şerhi içeren aslıyla, taraf değilse düzenleyen yetkili makamın imza ve mührünün o ülkedeki Türk konsolosluğunca onaylandığı aslıyla sunulur. Üçüncü bir yol, kişinin kendi ülkesinin Türkiye'deki konsolosluğunca düzenlenmiş ve imzaları Dışişleri Bakanlığınca onaylanmış belgeyi kabul ediyor.

Vekaletle yapılan alımlar aynı sorunu devralıyor. Talimat, işlemde kullanılan vekaletnamenin bu şartları taşıyan bir pasaporta dayanılarak verilmiş olmasını ya da vekilin uyrukluk belgesini ibraz etmesini arıyor. Alanya Tapu Müdürlüğü'ne geçerli bir vekaletname ve uyruk yazmayan bir pasaportla giden vekilin dosyası eksiktir.

Kontrolün kendisi on saniye sürüyor. Pasaportun künye sayfasını açın ve uyruk alanına bakın. Alan varsa uyruk belgesi hiç gündeme gelmez. Yoksa hem belge hem onun tasdik yolu daha en baştan dosyaya girmelidir, çünkü randevu alındıktan sonra toplamaya çalışmak haftalara mal oluyor.

Hangi kurum ne istiyor: tapu, noter, banka, vergi dairesi

Bir alımda yabancının evrakını dört kurum eline alıyor ve her biri ayrı bir mevzuata tabi olduğu için "tercüme gerekiyor mu" sorusunun cevabı gişeden gişeye değişiyor. Bunları tek bir sistem gibi görmek, alıcının rehberler arasında bulduğu çelişkileri üretiyor.

Yeminli tercüman şartı da aynı çizgide bölünüyor ve bölünme biçimsel değil. Tapu müdürlüğünde taraflardan biri Türkçe bilmiyorsa yeminli tercüman gerekiyor ve Your Key Türkiye tercümanın bölge adli yargı adalet komisyonunca yetkilendirilmiş olmasını arıyor. Noterde nitelik bambaşka bir kanaldan geliyor: Noterlik Kanunu Yönetmeliği'nin 96. maddesi uyarınca noter, yemin zaptı kendi dosyasında bulunmayan kişiye çeviri yaptıramaz. Türkiye'de yeminli tercümanların tek bir ulusal sicili yoktur ve hangi gişede durduğunuza göre kimin yeminli sayılacağına iki ayrı makam karar veriyor. Noter ve yeminli tercüman ücretlerinin neden tek bir listeden okunamadığı da buradan çıkıyor.

Alım dosyasındaki hangi belgeler apostil taşır?

Yabancının Alanya'daki alımında altı belge türü tekrar tekrar karşımıza çıkıyor ve bunların yalnızca üçü apostil zincirinden geçiyor. Cevabı belirleyen şey belgenin nerede doğduğudur, ne kadar önemli olduğu değil.

Evlilik veya doğum belgesi listeye rutin olarak değil, belirli hallerde giriyor. Çocuk adına alım, eşin durumunun tespiti veya vatandaşlık başvurusu dosyaya bir kişi hâli belgesi çekiyor ve bu belgeler, aşağıda anlatılan muafiyet uygulanmıyorsa apostil yolunu izliyor.

Önce apostil mi, önce tercüme mi?

Önce belgenin düzenlendiği ülkede apostil, sonra Türkiye'de tercüme. Bu iki adım ters çevrilirse tercüme ücreti boşa gidiyor, çünkü apostil sonradan belgeye eklenmiş tercüme edilmemiş yeni bir sayfa olarak geliyor ve dosyayı okuyan Türk memuru şerhi de belgenin kendisi kadar Türkçe görmek istiyor.

Yurt dışında düzenlenmiş bir belge için dört adım sırayla yürüyor.

1. Belgeyi düzenleyen makamdan aslını alın, fotokopisini değil.
2. Apostil için aynı ülkedeki yetkili makama götürün; bu makamı belgenin geldiği ülke belirler ve hiçbir zaman Türk makamı olmaz.
3. Apostili eklenmiş aslını Türkiye'ye gönderin, çünkü tarama görüntüsü, şerh doğrulanabilir bir elektronik apostil değilse sicilin incelemesinden geçmiyor.
4. Yeminli Türkçe tercümeyi Türkiye'de, yemin zaptı onaylayan noterin dosyasında duran bir tercümana yaptırın.

Yurt dışında yaptırılan tercüme sorunu önden çözmüyor. Yabancı tercüme, Türk makamlarının aradığı şerhi taşımaz ve tercümanın yemin zaptı o noterin dosyasında değilse noter onu kendi tercümesi gibi onaylayamaz. Bütçeyi, yabancı tercümenin kabul edilmesine göre değil tercümenin Türkiye'de yaptırılmasına göre kurun.

Özel belgeler apostilden sonra değil, önce bir adım ekliyor. Özel olarak yazılmış bir sözleşme resmî belge değildir; menşe ülkedeki noterin onu önce onaylayarak resmî belgeye dönüştürmesi gerekir, apostil de o zaman noterin imzasını tasdik eder.

Tercümeyi fiyatlandırırken şerhin kendisini de sayın. Sözleşme'nin 4. maddesi apostili belgenin üzerine ya da ona eklenecek bir kâğıda koyar; yani şerh, Türk gişesine ulaşan belgenin bir parçasıdır, üst yazısı değil, ve Fransızca başlığıyla numaralı alanları her şeyle birlikte tercümana gider. 2026 noter tarifesi etkiyi büyütüyor, çünkü Noterlik Kanunu Yönetmeliği'nin 96. maddesi çevirme ücretini teslim edilen sayfalara göre değil noterin çeviri bittikten sonra bastığı resmî kâğıt sayfalarına göre hesaplıyor. Apostili ayrı kâğıtta olan iki sayfalık bir vekaletname çoğu zaman üç sayfa Türkçe çıktı üretiyor ve alıcının elindeki sayfaları sayarak kurduğu tahmin düşük kalıyor.

Apostilli belge tapuda neden reddedilir?

Tapu müdürlüğü, Sözleşme'nin biçim şartlarını karşılamayan apostili reddeder ve saydığı dört kusur şudur: ölçü, başlığın dili, birleşme yerindeki mühür ve genel olarak verilmiş şerh. Ölçütleri Your Key Türkiye yayımlıyor ve bunlar konunun herhangi bir dildeki en kesin ifadesi.

Şerh, Sözleşme ekindeki örneğe uygun olarak "en az dokuz santimetre kenarlıklı kare biçiminde" hazırlanmalı ve bizzat belgenin ya da ona eklenecek bir kâğıdın üzerine konulmalıdır. Başlık ne isteğe bağlı ne de çevrilebilir; Sözleşme'nin 4. maddesi başlığın Fransızca "Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)" biçiminde yazılmasını arar ve Türk kuralı, şerhin geri kalanı başka bir dilde olsa bile Fransızca başlığın şart olduğunu tekrarlar.

Şerh ayrı bir kâğıtta duruyorsa Türk kuralı, o kâğıdın belgeyle birleştirilmesini ve "tasdik eden makamın mührü birleşme yerine basılacaktır" demesini arıyor. Şerh ile belgenin birbirine ait olduğu kâğıdın kendisinden açıkça anlaşılabilmelidir.

Dördüncü kusur alıcının en sık karşılaştığı kusur ve genellikle alıcıdan değil yabancı noterden geliyor. Bazı noterler apostili fotokopi olarak ekliyor ya da o belgeye özel değil genel olarak verilmiş bir şerh iliştiriyor. Your Key Türkiye, "belgeye özel olarak değil de genel olarak verildiği (örneğin baskı şeklinde olan) ve hangi belgeye ilişkin olduğu anlaşılamayan" şerhlerin kabulünün mümkün olmadığını yazıyor.

Ciltleme ve elektronik düzenleme kendi sorularını doğuruyor ve ikisinin de cevabı var. Birden fazla sayfadan oluşan bir vekaletnamede tüm sayfalar tahrif edilmeden ayrılamayacak şekilde birleştirilmişse her sayfada imza aranmıyor, ancak ilk ve son sayfanın düzenleyen makamın kaşe veya mührünü taşıması gerekiyor. Elektronik apostiller ise karekodun ya da şerh üzerinde yazılı internet adresinin şerh ile belge arasındaki bağı kurduğu hallerde kabul ediliyor.

Apostili hangi ülkede hangi makam veriyor?

Yetkili makam belgenin geldiği ülkenin belirlediği makamdır, hiçbir zaman Türk makamı değildir ve ülkeden ülkeye, çoğu zaman ülke içinde belge türüne göre değişir. Bu görevlendirmelerin tek yetkili sicilini Lahey Konferansı tutuyor ve AKEA'nın satış yaptığı on dört pazarın kayıtları şöyle.

Almanya, İsveç ve Fransa alıcıyı üç ayrı sebeple yanıltıyor. Almanya'da tek bir apostil dairesi yok ve ayrım yalnız bölgeye göre değil belge türüne göre de işliyor; Alman noterinde çıkarılan vekaletname Landgericht başkanına, nüfus kayıt örneği ise Regierungspräsident'e gidiyor. İsveç görevi noterlere dağıtmış ve onların ulusal listesini tutmuyor, dolayısıyla İsveçli alıcının ilk işi daire bulmak değil noter bulmak oluyor. Fransa görevi noter odalarına taşıdı, bu yüzden eski bir rehbere bakıp cour d'appel'e giden Fransız alıcı yanlış gişeye varıyor.

Yayımlanmış ücretlerin kendi uyarısı var. Her rakam kendi güncelleme tarihini taşıyan bir sayfada duruyor ve dördü 2025 öncesine ait. Tutarları, sicilin o tarihte kaydettiği büyüklük mertebesi olarak okuyun ve güncel ücreti makamın kendisinden teyit edin.

Apostilin hiç gerekmediği hal: çok dilli belgeler, yani Formül A ve Formül B

AKEA'nın alıcı pazarlarından beşi, doğum veya evlenme belgesini Türk makamına hiç apostilsiz sunabiliyor; şart, belgenin çok dilli nüfus kayıt örneği olarak düzenlenmiş olması. Dışişleri Bakanlığı muafiyeti e-Apostil hizmetine ilişkin duyurusunda doğrudan yazıyor ve arkasındaki metin, Milletlerarası Ahvali Şahsiye Komisyonu bünyesinde 8 Eylül 1976'da Viyana'da imzalanan Çok Dilde Nüfus Kayıt Örnekleri Verilmesine Dair Sözleşme.

Bakanlık taraf devletleri sayıyor: Almanya, Avusturya, Belçika, İspanya, Fransa, Yunanistan, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Portekiz, İsviçre, Türkiye, Slovenya, Hırvatistan, Kuzey Makedonya, Bosna-Hersek, Sırbistan, Karadağ, Polonya, Moldova, Litvanya, Estonya, Romanya, Bulgaristan ve Cape Verde. Bu devletlere sunulan kişi hâli belgeleri için Bakanlık, "ayrıca bir tasdik işlemine (Apostil veya e-Apostil) gerek bulunmamaktadır" diye yazıyor. Almanya, Fransa, Hollanda, Polonya ve Bosna-Hersek listenin içinde ve beşi de Alanya'ya alıcı gönderiyor.

Muafiyet ilk okunduğundan dar ve işe yarayıp yaramayacağına iki sınır karar veriyor. Muafiyet, nüfus dairesinin talep üzerine verdiği standart forma, yani çok dilli örneğin kendisine bağlanıyor; ülkenin olağan ulusal belgesine bağlanmıyor. Standesamt'tan mehrsprachiger Auszug isteyen Alman alıcı muafiyetin içinde, aynı alıcı standart bir Geburtsurkunde istediğinde dışındadır. İkinci sınır listenin kendisi. İsveç, Norveç, Danimarka, Finlandiya, Rusya, Ukrayna, Kazakistan ve Çin taraf değil ve bu ülkelerden gelen alıcılar apostil yolunu olağan biçimde izliyor.

Türk tarafında aynı belgeler tanıdık adlarıyla dolaşıyor. Sözleşme ekindeki formlardan Formül A çok dilli doğum kayıt örneği, Formül B çok dilli evlenme kayıt örneğidir ve nüfus müdürlüğünden istenir. Bunu lafzıyla, adını vererek istemek gerekiyor, çünkü gişe aksi hâlde olağan belgeyi veriyor. 1961 Sözleşmesi'nin 3. maddesi bu düzeni istisna değil hukuki kılan yerdir, zira devletler arasındaki anlaşmalar şartı kaldırmışsa şerhin aranmayacağını söyler. Form çoğu üye devlette olağan belgeyle aynı ücrete tabidir ve iki haftalık bir adımı ortadan kaldırıyor.

Ülke Lahey Sözleşmesi'ne taraf değilse: konsolosluk tasdiki

Sözleşme dışındaki bir ülkeden gelen alıcı, tek tasdik yerine üç tasdikten oluşan eski konsolosluk legalizasyonu zincirini izliyor. Türk tapu kuralı alternatifi kesin biçimde koyuyor: belge Sözleşme'ye taraf olmayan bir ülkeden geliyorsa, düzenleyen yetkili makamın imza ve mührü o ülkedeki Türk konsolosluğunca onaylanmalıdır.

O yolda üç adım sırayla yürüyor. Düzenleyen makam belgeyi imzalar, o ülkedeki üst makam bu imzayı tasdik eder, Türk konsolosluğu da üst makamın imza ve mührünü onaylar. Her adım kendi randevusunu istiyor ve zamanlamasına alıcının etki edemediği adım konsolosluk aşaması.

Harita, eski tavsiyeleri yanıltacak kadar yakın zamanda değişti. Lahey Konferansı 30 Haziran 2026 itibarıyla 130 taraf devlet kaydediyor ve son katılımlar arasında, girişiyle Çinli alıcılar için konsolosluk zincirini kaldıran Çin ile Bangladeş, Cezayir, Vietnam ve Tayland var; bunların bir kısmında yürürlük tarihi henüz gelmedi. İki yoldan birini varsaymadan önce ülkeyi Lahey Konferansı'nın durum tablosundan kontrol edin, çünkü iki yıl önce katılmış bir ülke o tarihten önce yazılmış rehberlerde hâlâ Sözleşme dışında görünüyor olabilir.

e-Apostil nedir, e-Devlet'ten kimler alabiliyor?

Türkiye 1 Ocak 2019'dan beri elektronik apostil veriyor ve hizmet, Türk resmî belgelerinin tamamını değil devletin elektronik olarak ürettiği belgeleri kapsıyor. Dışişleri Bakanlığı duyurusu sırayı kaydediyor. Önce Adalet Bakanlığı'nın elektronik ürettiği adli sicil kayıtları ve mahkeme kararları eapostil.gov.tr üzerinden geldi. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün ürettiği nüfus kayıt örnekleri Haziran 2021'de katıldı. Adli sicil kaydı için e-Devlet başvuruları 11 Nisan 2022'de açıldı ve 18 Aralık 2023'ten itibaren kullanıcılar turkiye.gov.tr üzerinde belgeyi üretip e-Apostil talebini tek ekranda yapabiliyor.

Çok dilli doğum, evlenme ve ölüm kayıt örnekleri elektronik hizmette henüz yok. Bakanlık bunları planlanan olarak tanımlıyor, yani yurt dışında kullanılacak bir Türk kişi hâli belgesi bugün hâlâ kâğıt üzerinde valiliğe veya kaymakamlığa gidiyor.

Türkiye yabancı elektronik apostilleri otomatik olarak değil, bir doğrulama şartıyla kabul ediyor. Vekaletname e-Apostil ile geldiğinde müdürlük şerh ile belge arasındaki bağı varsa karekod, yoksa şerh üzerinde yazılı internet adresi aracılığıyla kuruyor. Belgeler yalnızca bu bağın kurulduğu hallerde geçiyor; yani doğrulama sayfasına erişilemeyen bir e-Apostil, kopmuş bir ek kâğıt gibi eliyor.

Erişimdeki asimetri planlamaya değen kısım. e-Devlet, 98 veya 99 ile başlayan Türkiye'de verilmiş bir kimlik numarası istiyor ve şifreyi PTT ikamet sınıfı belgeler karşılığında veriyor. Elektronik yol bu yüzden Türk vatandaşına ve ikamet izni olana açık, turist damgasıyla Alanya'ya gelmiş alıcıya kapalıdır; yani belgeleri uzaktan toparlama ihtimali en yüksek olan kişi tam olarak dışarıda kalıyor. Valilik üzerinden yürüyen kâğıt yol herkese açık kalmaya devam ediyor.

Türk belgesine apostil: tapu, nüfus kaydı ve sabıka kaydı nereden alınır?

Yurt dışında kullanılacak bir Türk belgesi Türk apostili ister ve belgenin idari mi adli mi olduğuna göre onu iki ayrı Türk makamı verir. Zincir iki yönde de işliyor ve ikinci yön alıcıların beklediğinden daha geç, mülkiyet başladıktan sonra ortaya çıkıyor. Kendi ülkesindeki konut kredisi başvurusuna dayanak yapılan bir tapu senedi, yabancı vergi idaresine verilen bir Türk vergi kaydı ve vize için sunulan Türkiye'deki mülkiyet belgesi aynı işlemi ters yönde istiyor.

Apostili iki Türk makamı veriyor ve ayrım kolaylığa göre değil belge türüne göre yapılıyor.

İnsanları yanıltan kural yer kuralıdır. Yetkili makam her zaman belgenin düzenlendiği yerdeki makamdır, sahibinin oturduğu yerdeki değil. Alanya Tapu Müdürlüğü'nün verdiği bir tapu senedi Alanya Kaymakamlığı'na veya Antalya Valiliği'ne gider ve bu arada İstanbul'a taşınmış olan malik onun için İstanbul Valiliği'ni kullanamaz.

Ücret ve tercüme bu ayakta farklı düşüyor. Lahey Konferansı sicili Türk apostilinin ücretini, Haziran 2022 güncellemesi itibarıyla ücretsiz olarak kaydediyor; bu da onu her iki yöndeki en ucuz adım yapıyor. Tercüme ise Türkiye'ye değil varış ülkesine ait, çünkü belgeyi alan ülke kendi makamları için kimin çeviri yapabileceğine kendisi karar veriyor.

Hesaplı örnek: İsveçli alıcının vekaletname faturası

Geçerli bir vekaletname için üç yolu bulunan İsveçli alıcı, en ucuz yolda Türk noterinde yaklaşık 12,50 euro öderken evinde kalmayı seçtiği yolda 30 ila 100 euroluk apostilin üstüne kurye ve tercüme ekliyor. Örnekteki alıcı Stockholm'de yaşıyor ve Antalya'nın Alanya ilçesindeki Mahmutlar mahallesinde bir alımı vekilinin tamamlamasını istiyor. Türk rakamları 2026 tarifelerinden geliyor ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 28 Ağustos 2026 tarihli 55,9845 euro alış kuruyla çevrildi.

A yolu, İsveç noteri artı apostil. Stockholm'deki bir noter vekaletnameyi düzenler veya onaylar ve İsveç'te yetkili makam olduğu için apostili de kendisi verir. Lahey Konferansı sicili İsveç apostilini kendi ücretinin üstüne 300 ila 1.000 İsveç kronu, yani 2026 kuruyla kabaca 30 ila 100 euro olarak kaydediyor. Belge sonra kuryeyle Türkiye'ye gelir ve yeminli Türkçe tercüme ister. 2026 noter tarifesi çevirme ücretini sayfa başına 667,67 TL olarak belirliyor ve bunu teslim edilen sayfalara göre değil çeviri sonrası basılan resmî kâğıt sayfalarına göre hesaplıyor; iki sayfa Türkçe tutan bir vekaletname bu yüzden 1.335,34 TL, yani yaklaşık 24 euro ediyor.

B yolu, bakma gezisi sırasında Türk noteri. Alıcı Alanya'da noter huzurunda imzalar. 2026 kalemleri şöyle: Harçlar Kanunu'na bağlı tarifeye göre imza başına 307,90 TL noter harcı, 2026 Noterlik Ücret Tarifesi'nin 1. maddesince bu harcın yüzde 30'u olarak belirlenen 92,37 TL noter ücreti ve Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın değerli kâğıtlar tebliğinde vekaletname için 298,00 TL değerli kâğıt bedeli. Üç satırın toplamı 698,27 TL, yaklaşık 12,50 euro; üstüne sayfa başına 80,68 TL yazı ücreti geliyor. Apostil de tercüme de gündeme gelmiyor, çünkü belge doğduğu andan itibaren Türkçe.

C yolu, Stockholm'deki Türk konsolosluğu. Konsolosluk doğrudan Türkçe belge ürettiği için apostil de tercüme de düşüyor. Konsolosluk harçları piyasa kuruyla çevrilmiyor. Harçlar Kanunu, 1 Ocak 2026'dan itibaren Türk kariyer ve fahri konsolosluklarının 1 Amerikan doları için 43,05 TL kuru ile 1,850 katsayısını uygulayacağını kaydediyor; ikisi de 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 99 seri numaralı Tebliğ ile belirlendi. Rakamı noter tarifesinden tahmin etmek yerine konsolosluğa sorun.

Karşılaştırma alıcının varsaydığı şeyi tersine çeviriyor. Apostil ucuz adım ve Türkiye'de zaten ücretsiz, pahalı adım tercüme; ikisini birden ortadan kaldıran yol ise tek sayfa yeminli tercümeden ucuza geliyor. Zaten bakma gezisi planlayan alıcı Alanya'da imzalayarak sorunun tamamını yanında götürüyor, seyahat edemeyen alıcı ise yerel noterin daha basit olduğunu varsaymadan önce konsolosluğun fiyatını almalı. Uzaktan yürüyen alımın tamamı yabancıya vekaletname ile tapu devri konusunun kendi meselesidir.

Pasaporttaki ad diğer belgelerle uyuşmuyorsa

Tapu müdürlüğü adı pasaportla harf harf karşılaştırıyor, dolayısıyla belgeler arasında değişen bir yazım dosyayı geciktirmiyor, durduruyor. Kimlik tespiti kuralı, bilgilerin kimlik belgesinde Latin harfleriyle yazıldığı gibi alınmasını, kısaltma ve işaretlerin aynen kullanılmasını arıyor; bu da müdürlüğe aynı kişinin iki yazımını uzlaştırma takdiri bırakmıyor.

Alanya'daki alıcılarda dört uyumsuzluk tekrarlanıyor. Birincisini çeviri yazı üretiyor: Rus, Ukraynalı veya Kazak bir ad, pasaportta bir sistemle, yıllar önce çevrilmiş bir doğum belgesinde başka bir sistemle Latin harflerine dökülmüş oluyor. İkincisini baba adı üretiyor; nüfus kaydında yer alırken pasaportun künye sayfasında bulunmuyor. Üçüncüsünü evlilikle alınan ve çift soyadlar üretiyor; tapu bir biçimde, banka hesabı başka bir biçimde açılıyor. Dördüncüsünü ikinci adlar üretiyor, çünkü bazı pasaportlar onları yazıyor bazı belgeler yazmıyor.

Düzeltme hukuki değil idari ve en başa ait. Yazımı tam olarak pasaportun künye sayfasında basıldığı gibi seçin ve dosyadaki her belgenin, yeminli tercümeler, vekaletname ve banka hesabı dahil, o yazımı taşımasını isteyin. Farklı yazımlı bir kaynak belgeden çalışan tercüman, aksi söylenmedikçe kaynağı olduğu gibi aktarır ve ortaya çıkan tercüme aynı anda hem doğru hem kullanışsız olur.

Pasaport tercümesinin ücretini gerçekten hak ettiği tek yer burasıdır. Pasaport Latin alfabesinde değilse ve tercüme ısmarlanıyorsa, o tercüme dosyanın tamamı için tek bir bağlayıcı Latin yazımı sabitler ve sonraki her belge ona göre kontrol edilebilir.